مقدمه انسان موجودى است که خداوند او را براى هدفى آفریده است و اوباید پس از شناخت هدف با تلاش و کوشش در جهت رسیدن به آن هدف حرکت کند و هدف واقعى و حقیقى آدمیان رسیدن به قرب الهى است و کمال واقعى همان تقرّب به خدا است و پیروزى واقعى انسان زمانى است […]
انسان موجودى است که خداوند او را براى هدفى آفریده است و اوباید پس از شناخت هدف با تلاش و کوشش در جهت رسیدن به آن هدف حرکت کند و هدف واقعى و حقیقى آدمیان رسیدن به قرب الهى است و کمال واقعى همان تقرّب به خدا است و پیروزى واقعى انسان زمانى است که به آن هدف والا دست یابد
اما ماهیت زندگى دنیا که خود میدانى براى تلاش و کوشش در جهت نیل به هدف است به گونهاى است که همواره با مشکلات و موانعى همراه است که آن مشکلات مانع رسیدن به آن هدف است و در صورتى مىتواند به آن هدف نائل شود و به پیروزى برسد که در برابر مشکلات مقاوم باشد وشکیبایی کند
تاجرى که میخواهد در کار خود به موفقیت دست یابد و به سود مادّى برسد باید در برابر مشکلات تجارت و بازرگانى از مقاومت برخوردار باشد و اگر انسانى بخواهد در معنویت به کامیابى برسد باید اهل مقاومت و صبر باشد
بنابراین صبر و شکیبایى از عوامل مهم موفقیت و کامیابى و پیروزى در زندگى است، خواه در زندگى مادى و خواه در زندگى معنوی
در قرآن کریم در آیات فراوانى انبیاء و پیامبران الهى و اولیاء خدا و مؤمنان به صبر و پایدارى و استقامت فراخوانده شدهاند
صبر در لغت عرب به معنای حبس و در تنگنا و محدودیت قرار دادن است.و برخی نیز آن را بازداشتن نفس از اظهار بیتابی و بیقراری دانستهاند .صبر در فرنگ اخلاقی عبارت است از وادار نمودن نفس به انجام آنچه که عقل و شرع اقتضا میکنند و باز داشتن از آنچه عقل و شرع نهی میکنند
گاهی صبر بر سختیها و مصیبتها و عدم اضطراب و پریشانی و حفظ سعه صدر در مقابل آنها است، که به آن «صبر بر مکروهات» میگویند و در مقابل آن «جزع» و بیقراری وجود دارد
نوع شایع و رایج آن همین مدل است. صبر بر دشواریهای جنگ «شجاعت» نام دارد و در مقابل آن «جبن» و ترس قرار دارد. گاهی در مقابل سرکشی و طغیان غضب و خشم است، که «حلم» و «کظم غیظ» نام دارد. گاهی صبر، در انجام عبادت است که در مقابل آن «فسق» قرار داد و به مفهوم عدم پایبندی به عبادات شرعی است
. گاهی صبر در برابر شهوات شکم و غریزه جنسی است که «عفت» نام دارد و در مقابل غریزه دنیاطلبی و زیادهخواهی است که «زهد» نام دارد و در مقابل آن «حرص» قرار میگیرد. گاهی نیز صبر بر کتمان اسرار است که «رازداری» نام دارد.و هم چنین برخی از عالمان اخلاق، صبر را از این جهت به صبر بر متاع دنیا (سراء) و صبر بر بلا (ضراء) تقسیم کردهاند
پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهواله) میفرمایند: صبر سه قسم است: ۱. صبر به هنگام دیدن مصیبت ۲. صبر بر طاعت خدا ۳. صبر به هنگام معصیت.
بنابراین هرکس بر مصیبتی صبر کند و سختی آن را به نیکوئی تحمل نماید خدای متعال برای وی سیصد درجه مینویسد بطوری که ما بین هر درجه فاصلهای هست به مقدار فاصله موجود میان آسمان و زمین. و هر کس بر طاعت خدا صبر نماید خدای متعال برای وی ششصد درجه عطا میکند که ما بین هر درجه فاصلهای هست مثل فاصله موجود میان پائینترین نقطه زمین تا عرش خدا. و هر کس بر معصیت خدا صبر کند (معصیت خدا را انجام ندهد) خدای متعال برای وی نهصد درجه عنایت میفرماید که ما بین هر درجه فاصلهای هست مثل مقدار فاصله موجود از پائینترین نقطه زمین تا منتهای عرش خدا.
امام صادق (علیهالسّلام) نیز میفرماید: «صبر برای ایمان به منزله سر برای بدن است؛ همچنان که اگر سر برود بدن هم از بین میرود، اگر صبر از کف رود، ایمان نیز از کف میرود.
از امام باقر (علیهالسّلام) در باب اهمیت صبر نقل شده است: بهشت در پوششی از ناملایمات (و بردباری) است؛ پس هر که در دنیا بر ناملایمات صبر کند به بهشت رود. و دوزخ در پوشش لذتها و خواهشهای نفس است؛ پس هر که لذت و خواهش نفس را برآورد، به دوزخ میرود.
امام علی (ع) فرمودند : صبر در کارها همانند سر در بدن است ، همانطور که وقتی سر از بدن جدا شود ، بدن فاسد میشود ، هنگامی هم که صبر از کارها جدا شود کارها تباه میشود.
واما علاوه بر روایات فراوان در مورد صبر درایات قران کریم هم اشارات زیادی به صبرو شکیبایی داریم .
وَاسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهَا لَكَبِیرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِین. (سوره ۲، البقره، آیه ۴۵)
از شكیبایى و نماز یارى جویید و به راستى این(کار) گران است مگر بر فروتنان.
(البته در بعضی جاها بییان شده که مراد از صبر در این ایه روزه گرفتن هست که بر گرسنگی وتشنگی صبر میکنیم)
وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ. الَّذِینَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِیبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ. أُولَئِكَ عَلَیْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُون (سوره ۲، البقره، آیات ۱۵۵، ۱۵۶، ۱۵۷)
و مژده ده شكیبایان را. (همان) کسانى که چون مصیبتى به آنان برسد مى گویند ما از آن خدا هستیم و به سوى او باز مى گردیم. بر ایشان درودها و رحمتى از پروردگارشان(باد) و راهیافتگان(هم) خود ایشانند.
وَاتَّبِعْ مَا یُوحَى إِلَیْكَ وَاصْبِرْ حَتَّى یَحْكُمَ اللَّهُ وَهُوَ خَیْرُ الْحَاکِمِین. (سوره ۹، التوبه، آیه ۱۰۹)
و از آنچه بر تو وحى مى شود پیروى کن و شكیبا باش تا خدا(میان تو و آنان) داورى کند و او بهترین داوران است
وَاصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِین. (سوره ۱۱، هود، آیه ۱۱۵)
و شكیبا باش که خدا پاداش نیكوکاران را ضایع نمى گرداند
أَقِمِ الصَّلَاةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوف ِ وَانْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ إِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُور. (سوره ۳۱، لقمان، آیه ۱۷)
… نماز را برپا دار و امر به معرو و نهى از منكر کن، و بر مصیبتى که تو را فرا رسد شكیبایى کن که این از کارهاى سترگ است
در اخربا توجه به مطالب گفته شده وچیزی که به نظر میرسد این هست که در مسیر زندگی و گذراندن عمر ادمی با مشکلات و سختی های زیادی سر وکار دارد شاید از دست دادن عزیزی باشد یا مشکلات مالی و فشار های زندگی و اقتصادی یا بیماری ویا…خیلی چیز های دیگر که انسان را کلافه وناامید میکند.
اما راهکاری که میتواند انسان را سربلند بیرون بیاورد وآرامش به اوبدهد صبر وشکیبایی وتکیه به خداوند است چرا که یاد او ارامش دلها و برطرف کننده غم ها و مشکلات ادمی است.
وخدا شکیبایان را دوست دارد.
دیدگاهتان را بنویسید